W ostatnim czasie dużo słyszy się o tzw. „superfoods” – żywności bogatej w składniki odżywcze i substancje bioaktywne, mające korzystny wpływ na nasze zdrowie. Wśród nich przewijają się tak tajemniczo brzmiące nazwy, jak jagody acai i goji, młody jęczmień czy nasiona chia.
Istnieje jednak superżywność, którą z pewnością znajdziemy na każdym lokalnym targu… Mowa oczywiście o buraku. To niepozorne warzywo, które zwykle kojarzymy z barszczem czy chłodnikiem litewskim, skrywa w sobie moc składników odżywczych. Jest niezwykle bogate w antyoksydanty, a szczególnie w betalainę. Liczne badania wykazały, że barwnik ten ma bardzo silne właściwości antyzapalne i przeciwutleniające. Skutecznie zwalcza wolne rodniki, które są niezwykle szkodliwe dla naszego ustroju – to właśnie one przyczyniają się do przedwczesnego starzenia i do powstawania wielu groźnych chorób, takich jak nowotwory, schorzenia wątroby czy artretyzm. Jedzenie buraków może więc pomóc w prewencji, a nawet w walce z tymi chorobami, dlatego warto włączyć je do swojego jadłospisu.
Burak to także doskonałe źródło naturalnie występujących azotanów, które w naszym organizmie przekształcane są w kwas azotowy. Badania sugerują, że ten związek chemiczny skutecznie pomaga w walce z nadciśnieniem, zmniejszając sztywność ścian naczyń krwionośnych. Osoby cierpiące na choroby układu krążenia powinny jak najczęściej sięgać po buraki, gdyż wiele badań sugeruje, że mają one bardzo dobroczynny wpływ na nasz układ krwionośny. Są również skuteczne w zapobieganiu anemii oraz w walce z nią. Dzieje się tak prawdopodobnie, dlatego że przyczyniają się one do podwyższania poziomu hemoglobiny we krwi. Są także dobrym źródłem kwasu foliowego – witaminy, której niedobór często skutkuje anemią. Oprócz tego, kwas foliowy jest składnikiem wyjątkowo ważnym dla kobiet w ciąży, dlatego przyszłe mamy powinny pamiętać, by buraki gościły na ich talerzu jak najczęściej.
Jakby tego było mało, te niepozorne warzywa mogą nawet przyczyniać się do zwiększenia wydolności i poprawy wyników sportowych u ludzi mało i umiarkowanie aktywnych fizycznie. Powodują one bowiem lepsze wykorzystanie tlenu przez tkanki. Dlatego jeśli chcecie pobić swój dotychczasowy rekord w biegu na 5 km czy też po prostu mniej się męczyć, to może warto przed treningiem wypić szklankę soku z buraka… Bo czy może być coś lepszego niż całkowicie naturalny „doping” i to w dodatku tani jak barszcz?
Burak to pokarm niskokaloryczny – w 100 g zawiera jedynie około 40 kcal, więc doskonale nadaje się dla osób odchudzających się. Szczególnie, że jest dość sycący i można z niego przygotować naprawdę mnóstwo pysznych i niezwykle odżywczych potraw. Jednym z naszych ulubionych lekkich, wakacyjnych dań jest carpaccio z pieczonego buraka z rukolą, pestkami dyni i odrobiną sera feta, skropione oliwą i octem balsamicznym.
Należy wspomnieć, że na buraki powinny uważać osoby z predyspozycjami do kamicy nerkowej, gdyż zawierają one spore ilości szczawianów. Zaś ci z nas, którzy cierpią na cukrzycę, niech częściej sięgają po buraki w wersji surowej, ponieważ mają one niższy indeks glikemiczny niż te gotowane.
Bibliografia:
- Clifford, T., Howatson, G., West, D., & Stevenson, E. (2015). The Potential Benefits of Red Beetroot Supplementation in Health and Disease. Nutrients, 7(4), 2801-2822.
- Hoon, M. W., Johnson, N. A., Chapman, P. G., & Burke, L. M. (2013). The Effect of Nitrate Supplementation on Exercise Performance in Healthy Individuals: A Systematic Review and Meta-Analysis. International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism, 23(5), 522-532.
- Klewicka, E. (2012). Betacyjaniny – Biodostępność i Biologiczna Aktywność. ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2(81), 5 – 21.
- Meschi, T., Nouvenne, A., & Borghi, L. (2011). Lifestyle Recommendations to Reduce the Risk of Kidney Stones. Urologic Clinics of North America, 38(3), 313-320.
- Priya, N. G. (2013). Beet root juice on haemoglobin among adolescent girls. IOSR Journal of Nursing and Health Science, 2(1), 09-13.
- Siervo, M., Lara, J., Ogbonmwan, I., & Mathers, J. C. (2013). Inorganic Nitrate and Beetroot Juice Supplementation Reduces Blood Pressure in Adults: A Systematic Review and Meta-Analysis. The Journal of Nutrition, 143(6).