Cukrzyca to choroba stanowiąca poważny i narastający problem zdrowotny ludzi w każdym wieku, niezależnie od miejsca ich zamieszkania. W ciągu ostatniego dziesięciolecia dostrzegany jest gwałtowny wzrost liczby zachorowań na cukrzycę.
W związku z obchodzonym dziś Światowym Dniem Walki z Cukrzycą, warto zgłębić wiedzę na jej temat.
Wyróżniamy 2 typy cukrzycy:
- Cukrzyca typu 1. jest chorobą autoimmunologiczną. Organizm niszczy komórki beta wysp Langerhansa trzustki, których funkcją jest produkcja insuliny -> rośnie poziom glukozy we krwi. Rozwija się hiperglikemia (przecukrzenie), czyli zbyt wysoki poziom cukru we krwi (prawidłowe stężenie glukozy wynosi 3,4-5,5 mmol/l). Stan niedocukrzenia to hipoglikemia – powikłanie cukrzycy, w którym poziom cukru we krwi jest niższy niż 70 mg/dl.
- Cukrzyca typu 2. jest chorobą metaboliczną. Organizm zachowuje zdolność wytwarzania insuliny, ale staje się oporny na działanie tego hormonu. Osoby z insulinoopornością nie są w stanie utrzymać poziomu cukru we krwi na właściwym poziomie, co może skutkować przewlekłą hiperglikemią; rozwojem stanu przedcukrzycowego i cukrzycy typu 2.
Objawy cukrzycy:
- wzmożone pragnienie (polidypsja)
- częste napady głodu
- częstomocz
- wielomocz (poliuria)
- zmęczenie, apatia
- senność
- infekcje intymne
- nocne skurcze łydek
- zmiany skórne
- grzybica skóry.
Długotrwałe leczenie cukrzycy polega na:
- odpowiedniej diecie,
- leczeniu hipoglikemizującym,
- psychoterapii pacjenta, w celu zaakceptowania przez niego choroby,
- leczeniu poprzez dobranie odpowiedniego rodzaju wysiłku fizycznego, w celu zwiększenia przemiany materii i tym samym większego spalania węglowodanów,
- kształceniu zdrowotnym, mającym pomóc w samodzielnym kontrolowaniu, przez oznaczenie poziomu glukozy we krwi i zawartości cukru w moczu (tzw. glikozurii) przez samych chorych w domu za pomocą suchych testów papierkowych.
Dieta cukrzycowa – podstawowe zasady:
- jedz mniej, ale częściej,
- unikaj długich przerw między posiłkami,
- kontroluj wielkość porcji,
- spożywaj mniej tłuszczów nasyconych,
- ogranicz węglowodany proste.
Czynniki ryzyka (cukrzyca typu 1.):
- częste infekcje w dzieciństwie,
- cukrzyca typu 1. u krewnego pierwszego stopnia,
- stan przedrzucawkowy w czasie ciąży,
- występowanie innych chorób o podłożu autoimmunologicznym (np. choroba Hashimoto; stwardnienie rozsiane; choroba Addisona; choroba Gravesa-Basedowa).
Czynniki ryzyka (cukrzyca typu 2.):
- otyłość i nadwaga,
- wskaźnik BMI powyżej 30,
- brak aktywności fizycznej,
- stres, zła dieta,
- cukrzyca ciążowa.
Bibliografia:
- Satysfakcja z życia chorych z cukrzycą/Probl Hig Epidemiol 2010, 91(2): 308-313
- Medonet. Wszystko o cukrzycy. Cukrzyca – przyczyny, objawy i leczenie cukrzycy typu 1. i 2.
- Cukrzyca u osób w wieku podeszłym w świetle nowych wytycznych Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego 2009; 3: 228-233