Cukrzyca to choroba stanowiąca poważny i narastający problem zdrowotny ludzi w każdym wieku, niezależnie od miejsca ich zamieszkania. W ciągu ostatniego dziesięciolecia dostrzegany jest gwałtowny wzrost liczby zachorowań na cukrzycę.

W związku z obchodzonym dziś Światowym Dniem Walki z Cukrzycą, warto zgłębić wiedzę na jej temat.

Wyróżniamy 2 typy cukrzycy:

  • Cukrzyca typu 1. jest chorobą autoimmunologiczną. Organizm niszczy komórki beta wysp Langerhansa trzustki, których funkcją jest produkcja insuliny -> rośnie poziom glukozy we krwi. Rozwija się hiperglikemia (przecukrzenie), czyli zbyt wysoki poziom cukru we krwi (prawidłowe stężenie glukozy wynosi 3,4-5,5 mmol/l). Stan niedocukrzenia to hipoglikemia – powikłanie cukrzycy, w którym poziom cukru we krwi jest niższy niż 70 mg/dl.
  • Cukrzyca typu 2. jest chorobą metaboliczną. Organizm zachowuje zdolność wytwarzania insuliny, ale staje się oporny na działanie tego hormonu. Osoby z insulinoopornością nie są w stanie utrzymać poziomu cukru we krwi na właściwym poziomie, co może skutkować przewlekłą hiperglikemią; rozwojem stanu przedcukrzycowego i cukrzycy typu 2.

Objawy cukrzycy:

  • wzmożone pragnienie (polidypsja)
  • częste napady głodu
  • częstomocz
  • wielomocz (poliuria)
  • zmęczenie, apatia
  • senność
  • infekcje intymne
  • nocne skurcze łydek
  • zmiany skórne
  • grzybica skóry.


Długotrwałe leczenie cukrzycy polega na:

  • odpowiedniej diecie,
  • leczeniu hipoglikemizującym,
  • psychoterapii pacjenta, w celu zaakceptowania przez niego choroby,
  • leczeniu poprzez dobranie odpowiedniego rodzaju wysiłku fizycznego, w celu zwiększenia przemiany materii i tym samym większego spalania węglowodanów,
  • kształceniu zdrowotnym, mającym pomóc w samodzielnym kontrolowaniu, przez oznaczenie poziomu glukozy we krwi i zawartości cukru w moczu (tzw. glikozurii) przez samych chorych w domu za pomocą suchych testów papierkowych.




Dieta cukrzycowa – podstawowe zasady:

  • jedz mniej, ale częściej,
  • unikaj długich przerw między posiłkami,
  • kontroluj wielkość porcji,
  • spożywaj mniej tłuszczów nasyconych,
  • ogranicz węglowodany proste.


Czynniki ryzyka (cukrzyca typu 1.):

  • częste infekcje w dzieciństwie,
  • cukrzyca typu 1. u krewnego pierwszego stopnia,
  • stan przedrzucawkowy w czasie ciąży,
  • występowanie innych chorób o podłożu autoimmunologicznym (np. choroba Hashimoto; stwardnienie rozsiane; choroba Addisona; choroba Gravesa-Basedowa).


Czynniki ryzyka (cukrzyca typu 2.):

  • otyłość i nadwaga,
  • wskaźnik BMI powyżej 30,
  • brak aktywności fizycznej,
  • stres, zła dieta,
  • cukrzyca ciążowa.

Bibliografia:

  1. Satysfakcja z życia chorych z cukrzycą/Probl Hig Epidemiol 2010, 91(2): 308-313
  2. Medonet. Wszystko o cukrzycy. Cukrzyca – przyczyny, objawy i leczenie cukrzycy typu 1. i 2.
  3. Cukrzyca u osób w wieku podeszłym w świetle nowych wytycznych Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego 2009; 3: 228-233